کرم گردو

کرم گردو   cydia pomonella(laspersia pomonella)

 مقدمه

    کرم گردو(codling moths)پروانه ای است که لارو آن به اغلب میوه های دانه دار به طور اعم،و به گردو به طور اخص حمله می کند و خسارت آن گاهی 30 تا90% محصول را نابود می کند.این حشره آفت اصلی سیب است که به ارقام زود گل گردو(Juglans regia)نیز حمله می کند.لاروها از دانه و پریکارپ میوه تغذیه می کنند.میوهاای کرم خورده در اول رشد می ریزند و در مراحل بعدی اگر چه روی درخت می مانند ولی به علت کرم زدگی از ارزش اقتصادی آن به شدت کاسته می شود.ظهور پروانه ها معمولا با تشکیل برگ در واریته های زود برگ گردو همراه است.

   بر اساس تحقیقاتی که در کشورهای مختلف در مورد این آفت انجام شده است ویژگی های کرم گردو به شرح زیر گزارش شده است.

محدوده جغرافیایی انتشار آفت

   کرم گردو(سیب)یک آفت هر جایی محسوب می شود .در ایران نیز هر جا که گردو و سیب وجود دارد این کرم حاضر است و در تمام مناطق ،خسارت آن بالاتر از حد قابل قبول از نظر اقتصادی است.

میزبانهای آفت

   از نظر میزبان این آفت به گردو درختان میوه دانه داراز قبیل سیب ، گلابی ،به،سیب وحشی ،زرد آلو ،هلو،گوجه،زالزالک،خرمالو خسارت وارد می کند.این آفت همچنین از روی میوه گیلاس و حتی بادام نیز جمع آوری شده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

  مشخصات ظاهری

   این پروانه به رنگ خاکستری متمایل به قهوه ای است .عرض این آفت با بالهای باز حدود 15تا 22میلی متر می باشد.بالهای رویی خاکستری بوده و با داشتن لکه قهوه ای تیره با جلای فلزی در انتهای بالهای جلویی،از پروانه های دیگر قابل شناسایی می باشد.در متن بالهای جلویی نوارهای عرضی قهوه ای رنگ جلب نظر می کند.بالهای زیرین کرم تا قهوه ای روشن می باشند .حشرات نر در زیر بالهای جلویی خود دارای لکه های کوچک مستطیلی سیاه رنگ می باشد....

براي دريافت مقاله و اطلاعات بيشتر با مديريت وبلاگ در ارتباط باشيد.

نگارش:مديريت كامليا

گردو

اهميت گردو

مغز گردو ارزش غذايي زيادي دارد و طرفداران آن هم زياد هستند .به طور معمول ،اين باغ ها توليد خـــوبي دارند .در بعضي از گونه هاي گردو هر در خت بين5 هزار تا 7 هزار گردو در يك سال ميدهد.

اگر هر گردو در سال حدود 3هزار عدد گردو توليد كند و قيمت هر گردو را صد ريال در نظر بگيريم سود هر درخت حدود 300هزار ريال در سال مي شود.با كاشتن 100اصله درخت در هر هــكتار ، حدود سي ميليون ريال در سال بدست مي آوريم.

عمليات كاشت

1-آماده سازي زمين شامل جمع آوري سنگ و كلوخ ،ريشه و كـــنده هاي پوسيده درختان و علف هاي هرز از سطح زمين مي باشد. گودالهايي به طول و عرض و عمق 80 سانتي متر حفر مي كنيم. اگر لايه سختي در چاله باشد بايد شكسته شود. هنگام كندن گودال خاكي كه تا عمق سي سانتي متري قرار دارد،به عنوان خاك سطحي و غني است،اين خاك را از خاكهايي كه بعد از آن كنده مي شود جدا نگهداري مي كنيم.

2-ابتدا تعدادي از ريشه هاي زخمي شده را هرس مي كنيم تا به شكلي مناسب در آيد. بهتر است پس از هرس ريشه ها را با محلول پراليناژ آغشته كرده و ريشه ها را به هر طرف پخش مي كنيم .هنگام قرار دادن نهال در گودال بايد دقت كرد ريشه ها از خاك بيرون نمانده،همچنين زياد هم در خاك فرو نروند،به نحوي كه  نهال تا قسمت يقه زير خاك قرار گيرد.

3-براي پر كردن گودال ابتدا نيمي از آن را تا عمق 40 سانتي متري ،مخلوطي از خاك سطحي و كود حيواني مي ريزيم.اين مخلوط بايد از 2 قسمت خاك سطحي و يك قسمت كود حيواني تشكيل شده باشد،سپس با پا فشار داده و بلا فاصله آبياري مي كنيم.

هرس

پس از كاشت نهال در زمين اصلي سربرداري با توجه به نوع نهال و قدرت  رشد آن ،از ارتفاع 60 تا 80 سانتي متري از سطح خاك در سال اول انجام مي گيرد كه محل قطع شده بايستي با چسب باغباني پوشانيده شود.در سالهاي بعد(سال دوم)3 تا 5 بازوي اصلي از جوانه هاي زيرين با زاويه هاي باز(حداقل فاصله از هم 30 سانتي متر)و در جهات مختلف انتخاب مي شود .بطور كلي در تمامي ارقام گردو هرس تا چهار سال اول انجام مي شود.فرم هرس در اين حالت به شكل با محور مركزي تغيير شكل يا فته مي باشد.هرس درختان جوان كه به دوره باردهي رسيده اند ،براساس عادت ميوه دهي آنها انجام مي گيرد.در ارقاميكه بيشتر محصول در جوانه هاي جانبي توليد مي شودبه علت  مقدار زياد محصول رشد شاخه ها متوقف ميشود.بنابراين انتهاي تعدادزيادي از شاخه هاي جديدكه در اطراف درخت تشكيل شده بريده مي شود.بدين ترتيب با كاهش محصول،ميزان رشد رويشي شاخه ها افزايش مي يابد ولي در ارقاميكه ميوه در جوانه هاي انتهايي تشكيل مي شود،عمل هرس شامل بريدن انتهاي شاخه هاي انتخاب شده در روي بازوهاي اصلي و كاهش تراكم شاخه هاي اضافي مي باشد.بطور كلي در ارقام  با ردهي انتهايي سر شاخه زني نبايد صورت گيرد،در غير اينصورت درخت در رشد رويشي باقي مانده و ميوه توليد نخواهد كرد ولي در ارقام باردهي جانبي اين عمل انجام مي شود .

آبياري

در سال اول آبياري نهالهاي كاشته شده از عمليات مهم به شمار مي آيد.نهــــال هاي جوان در طــي تا بستان به آبياري مداوم نياز دارند ولي در هنگام بارندگي از غرقابي شدن خاك بايد جلو گيري شود.

 

تغييرات مصرف آب در يك هكتار باغ گردو بر حسب سن درخت:

متر مكعب آب به هكتار	سن درخت به سال
70	1
200	2
400	3تا5
600	6تا7
800	8تا9
900	10تا11
تا1100	از 11 سال به بالا

تغذيه

در سال هاي اوليه پس از كاشت: چون در خت گردو در حال ريشه بندي و استقرار در زمين است و ريشه ها ي جوان و گرسنه آن در جستجوي مواد غذايي در حول و حوش خود هستند ،بهتر است كود حيواني نيز هر چه بيشتر در همين منطقه و نزديك به درخت پاشيده شود تا در هنگام باز شدن جوانه ها(معمولا حدود نيمه دوم فروردين)ريشه قادر به رفع نياز غذايي باشد.ازت تا 4 سال پس از كاشت درخت مهمترين عنصر مورد نياز آن است. ازت معمولا 2بار به زمين داده مي شود،يعني دو سوم آن در اسفند ويك سوم آن در نيمه ارديبهشت ماه مصرف مي شود.

ميزان ازت مورد نياز گردو از سال اول تا سال چهارم:

فاصله درخت تا ازت (متر)	ازت براي هر درخت (گرم)	سال
1متر	100	1
5/1متر	200	2
2متر	300	3
5/2متر	400	4

از سال اول تا چهارم ازت نزديك تنه درخــــت پــــــاشيده و بلا فاصله آب داده شود.

علف هاي هرز بلا فاصله پس از ظهر بايد از بين برده شوند.در صورت وجود باد شديد،نهالها به قيم نياز دارند.بعلاوه در ختان جوان بايد در مقابل آفات و بيماريها محافظت شوند.

پيوند وصله اي زيتون

پيوند وصله اي براي سرشاخه كاري (تغيير ارقام گياهان استقرار يافته )زيتون

Patch budding for top working olives

مقدمه    

    گاهي اوقات تغيير دادن واريته هاي زيتون ضروري مي باشد،اين عمل با سرشاخه كاري درختان موجود با واريته هاي مطلوب انجام مي شود.پيوند وصله اي، بيشتر از پيوند پوست براي سرشاخه كاري درختان زيتون مفيد مي باشد.از فوايد پيوند وصله اي ميتوان به موارد زير اشاره كرد:پيوند وصله اي به پيوندك كمتري نياز دارد،سريعتر انجام مي گيرد  بنابراين هزينه بر نيست. همچنين عمليات پيوند در يك دوره طولاني زماني قابل انجام مي باشد.از مزيت هاي ديگر پيوند وصله اي اين است كه به مراقبت هاي كمتري نسبت به شكلهاي ديگر پيوند نيازدارد.بطور معمول پيوند وصله اي بر روي درختان كوچك يا شاخه هاي(به قطر 3 تا 7.5 سانتي متر)انجام مي شود.ليكن با برخي تغييرات تكنيكي بر روي درختان يا شاخه هاي با قطر 15سانتي متريا بزرگتر قابل انجام مي باشد.

زمان پيوند(Timing)

    همانند پيوند پوست،پيوند وصله اي بايد زماني انجام شود كه درخت درزمان پوست دهي باشد.تعيين زمان مناسب به فاكتورهاي ديگري از قبيل تغييرات آب و هوايي فصلي، اندازه و وضعيت شاخه و...بستگي دارد.پوست دهي درخت زيتون معمولا از اواسط فروردين تا اواسط شهريور مي باشد.پوست دهي شاخه هاي كوچكتر نسبت به شاخه هاي بزرگتر زودتر شروع شده و دير هم پايان مي پذيرد.پوست دهي شاخه هاي كم قطر ممكن است تا اواخر آبان ادامه داشته باشد.به هر حال ميزان رشد كم در زماني از سال كه رشد كاهش يافته است،احتمال تشكيل كالوس كمترمي شود،در نتيجه شانس گرفتن جوانه كاهش مي يابد.

انتخاب پيوندك ( Scion wood selection)و عمليات پيوند زني

    شاخه هاي يك يا دوساله پررشد با قطر يك مداد يا بزرگتر براي انتخاب پيوندك مناسب مي باشند(شكل1).براي شاخه هاي بزرگتر ،پيوندك هاي بزرگتر انتخاب مي شود .برگهاي پيوندك بدون صدمه به جوانه آن برداشته مي شوند.پيوندك بايستي فورا استفاده شود و از خشك شدن آن پرهيز نمود.در صورت لزوم براي جلوگيري از خشك شدن پيوندك مي توان از كيسه هاي پلاستيكي استفاده نمود.براي تسريع در عمليات پيوند زني از چاقوي پيوند دو تيغه(بافاصله تقريبي1.9 تا 2.5سانتيمتر ازهم)براي برش پيوندك و پايه استفاده مي شود(شكل2 ).پس از انجام عمليات پيوند گيري دقيقا همان عمل برروي شاخه اي كه عمل پيوند روي آن انجام مي گيرد،صورت گرفته و جاگذاري پيوندك انجام مي شود.بايستي دقت نمود برش روي پايه بايستي دقيقا به اندازه پيوندك(وصله)باشد(شكل3).پس از انجام عمليات ذكر شده پيوندك محكم و سفت به شاخه بسته مي شود(شكل4 ).براي بستن محل پيوند از نوارهاي مخصوص پيوند كه براي اين هدف توليد شده اند استفاده مي شود.علاوه بر نوارهاي مخصوص پيوند مي توان ازلاستيك هاي پيوند زني يا نوارهاي پلاستيكي براي بستن محل پيوند استفاده نمود.در هنگام بستن محل پيوند بايد دقت

كرد جوانه پيوندك پوشانده نشود.بعد از گرفتن پيوند بايستي نوارهايي كه براي بستن پيوندك استفاده شده بود، برداشته شوند.پس از گذشت 3هفته از زمان انجام پيوند،پيوندك ها مورد بازرسي قرارگرفته و اگر از گرفتن پيوندكها مطمئن شديم(شكل5)و رشد جوانه ها آشكار شد مي توان شاخه ها را ازبالاي محل پيوند قطع نمود،وگرنه اين عمل بايستي تا بهار سال آينده به تعويق بيافتد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 سرشاخه كاري درختان بزرگتر(Top working longer trees )

    اگرچه پيوند جوانه بطور معمول بر روي درختان كوچك استفاده مي شود ولي با تكنيكهاي مشابه اين پيوند بطور موفقيت آميز بر روي درختان بزرگتر با شاخه هاي به قطر 10سانتيمتر يا بزرگتر استفاده كرد.از مشكلات پيوند جوانه در درختان بزرگتر اين است كه پوست شاخه هايي كه براي پيوند انتخاب مي شود از پوست وصله داراي جوانه ضخيم تر مي باشد،و اين مسئله مي تواند در تضمين ارتباط كافي بين لايه هاي كامبيوم پيوندك و شاخه مشكل ساز باشد.براي غلبه بر مشكل عدم ارتباط كافي بين لايه هاي كامبيوم پايه و پيوندك مي توان پوست شاخه پايه را در محل پيوند فشرده كرده و بعد عمليات جاگذاري پيوندك انجام شود و يا مي توان پيوندك را از شاخه هاي بزرگتري انتخاب نمود(پيوندك از شاخه هايي با فطر 0.9سانتي متر و بزرگتر انتخاب مي شود).در موارد مشابه پيوندك را ميتوان از شاخه هاي دو ساله انتخاب نمود.پس از عمليات جاگذاري پيوندك (شكل6)با يك تكه ريسمان شاخه را در محل پيوند ثابت مي كنيم(شكل7)و پوست شاخه را در محل پيوند فشار داده تا جوانه در جاي خودش نگه داشته شود.اين روش پيوند بر روي شاخه هاي با پوست صاف (به علت قابليت انعطاف و جايگيري بهتر جوانه) در مقايسه با شاخه هاي قديمي تر و پوست شكننده و داراي درزو شكاف ،موفقيت بيشتري دارد.شاخه هاي قديمي كه داراي پوست درزو شكاف دار هستند را مي توان با برداشتن پوست بيروني با يك وسيله تيز قبل از عمل پيوند اقدام كرد و پيوندك جوانه حاوي برگ در پوست داخلي جاي داده مي شود.محل پيوند در هر 7.5 تا12.7 سانتي متر در اطراف شاخه ها در سطح مشابه انتخاب مي شود(مشابه فاصله شاخه هاي داراي جوانه).همه پيوند هاي روي شاخه با يك تكه ريسمان در زمان پيوند محكم بسته مي شود.مدت زمان گرفتن پيوندك در روي شاخه هاي بزرگتر بيشتر طول مي كشد.در طي يك ماه بعد از انجام پيوند گرفتن پيوندك مشخص خواهد شد.پس از گرفتن پيوندك در ماه دوم موادي كه براي بستن پيوندك استفاده شده بود بايد برداشته شوند و جوانه ها مورد بازرسي قرارگيرند.اگر جوانه ها سالم بوده و پيوندك گرفته باشد شاخه ها را مي توان از بالاي جوانه هاي جديد برش داده تا جوانه پيوندك تحريك به رشد شوند.عمل تحريك رشد جوانه را مي توان با ايجاد برش نواري در بالاي محل پيوند انجام داد(شكل8).زمان لازم براي اينكه جوانه ها بر روي شاخه مستقر شود يك فصل رشد مي باشد.در نوعي ديگر از سرشاخه كاري در قسمت جنوبی درخت يك يا دوشاخه براي نگهداري سيستم ريشه به عنوان(شاخه پرستار)نگهداري مي شود.شاخه هاي پرستار پس از يك يا دو سال كه جوانه ها رشد كافي كردند برداشته مي شود.انتخاب شاخه هاي قديمي براي پيوند سر شاخه كاري ممكن است به علت اينكه شاخه ها بايد به اندازه كافي بوسيله سيستم ريشه حمايت شوند،كاري بي فايده باشد.اگر شاخه هاي جديد سريع الرشد باشند بهتر است بوسيله هرس يا روش هاي ديگر از رشد آنها كاسته شود(به علت احتمال شكسته شدن شاخه ها)يا بوسيله پايه هاي فلزي كه درزير درخت كار گذاشته مي شود از رشد درخت حمايت نمود.

پي گيريهاي بعد از پيوند(Follow up)

    پس از اينكه جوانه ها شروع به رشد كردند ،جوانه هاي قديمي كه در پايين محل پيوند قرار دارند ممكن است با پيوندك براي دريافت مواد غذايي رقابت كنند در نتيجه بهتر است جوانه هاي قديمي برداشته شوند.اين عمل ممكن است چندين باردر طي فصل رشد اول و دوم مورد نياز باشد.در صورت عدم انجام اين عمل رشد پيوندك محدود مي شود.محل پيوند همچنين بايستي از حمله آفات و بيماريها در امان باشد.

براي دريافت بقيه تصاوير ميتوانيد با ايميل وبلاگ تماس داشته باشيد همچنین مقاله اصلی بصورت فایل پی دی اف موجود میباشد.

مترجم:مهندس كرامتلو-كارشناس علوم باغباني

منبع:

-Krueger,W. Z, heath and D, deleonardis.2003. Patch Budding for Top Working Olives. University of California.

لکه سیاه سیب

مقدمه

  بيماري لكه سياه ( Apple Scab ) درتمام كشورهايي كه سيب كشت مي شود، وجود دارد و از لحاظ اقتصادي مهمترين بيماري سيب به شمار مي رود. اين بيماري در مناطقي كه بهار و تابستانهاي خنك و مرطوب دارند شديداً خسارت ميزند به گونه اي كه گاهي 70% از محصول از بين مي رود .

  نحوه ايجاد خسارت در اين بيماري به 2 صورت مستقيم و غير مستقيم مي باشد . در حالت مستقيم قارچ عامل با حمله به ميوه و دم ميوه باعث ريزش محصول و كاهش راندمان توليد مي شود ودر حالت غير مستقيم اين پاتوژن با ايجاد لكه برگيها باعث كاهش سطح فعال فعال برگ و خزان برگها مي شود. اين مسئله كاهش رشد درخت و مقدار محصول براي يك يا چند سال و همچنين افزايش حساسيت درخت به خسارتهاي زمستاني را در پي دارد.

علائم بيماري:

  بيماري لكه سياه سيب به برگ،دمبرگ، شكوفه، كاسبرگ، ميوه، دم ميوه و گاهي شاخه و فلس جوانه نيز حمله مي كند ، اما بارزترين نشانه ها روي برگ و ميوه ديده مي شود و آلودگي شاخه هاي جوان و شكوفه ها به صورت لكه هاي سياه بروز مي كند بسيار نادر بوده و لذا اهميت چنداني ندارد .

   اولين لكه هاي ناشي از بيماري را همزمان با باز شدن جوانه ها و ظهور برگهاي جوان در سطح كاسبرگها يا برگهاي كوچك جوانه گل مي توان يافت . اين لكه كوچك و زيتوني رنگ با پوشش مخملي و با حاشيه نامشخص و مدور مي باشند كه با گذشت زمان حالت مخملي خود را از دست داده و به رنگ خاكستري تا سياه متاليك در آمده و كمي برجسته مي شود. لكه هاي حاصل از بيماري در برگهاي جوان در سطح رويي برگ و در برگهاي مسن در سطح زيرين مشاهده مي شود .

  با بالا رفتن سن برگهاي آلوده ، محل لكه ها ضخيمتر شده و سطح برگ شكل طبيعي خود را از دست مي دهد. در شرايطي كه ميزان آلودگي زياد باشد ، لكه ها از حالت انفرادي خارج شده و به يكديگر مي پيوندند و سطح وسيعي از برگ را اشغال ي كنند كه در اين صورت برگها حالت پيچيده پيدا كرده و اندازه آنها كوچك مي شود.

  آلودگي در روي ميوه با ايجاد لكه هاي منفرد و مشخص ، مدور و سياه شبيه آنچه بر روي برگها وجود دارد ، ظاهر مي شود . اين لكه ها در ابتدا به رنگ زيتوني بوده كه با گذشت زمان سياه رنگ مي شوند. بافت محل لكه در ميوه با گذشت زمان خشبي و حالت چوب پنبه اي پيدا كرده و گاهي بافت ميوه در اين قسمت ترك مي خورد و ايجاد بدشكلي مي كند .

                                                               

مبارزه :

  يكي از راههاي مبارزه با اين بيماري مبارزه شيميايي است . از سموم بسياري مي توان عليه اين بيماري استفاده كرد . اما آنچه كه مهم است زمان مبارزه مي باشد.

سمپاشي درختان بهتر است در اوايل بهار موقع باز شدن شكوفه ها صورت گيرد . بنا به توصيه كارشناسان اولين زمان سم پاشي مرحله نوك نقره اي يا نوك سبزي جوانه ها است. دومين مرحله نوك سبزي است كه 1 سانتي متر برگ ظاهر شده ، سومين در مرحله سنبله متراكم جوانه ، چهارمين زماني كه رنگ گلي حاصل شده و بالاخره در مرحله كامل گل و به هنگامي كه 90% گلبرگها ريزش پيدا كرد.

  در صورتي كه در سمپاشي در اوايل بهار غفلت شود ، بايد چندين نوبت سم پاشي انجام شود. در صورتي كه در تمام مراحل فوق سم پاشي صورت گرفت ، پس از ريزش كامل گلبرگ ها هر 14-10 روز يكبار و تا 3-2 هفته مانده به برداشت سم پاشي ادامه دارد كه به اين سم پاشي ها ، سم پاشي هاي پوششي گويند.

  سموم توصيه شده در مورد اين بيماري عبارتند از :

دودين يا ميلپركس : 5/1-1در هزار

كاپتان يا ارتوسايد50% wp   : 3 در هزار

بنوميل 50% wp : 5/0 در هزار

بيترتانول يا بايكور 25/0 wp   : 75/0 در هزار

نوآريمول يا تريميدال 9% Ec  : 75/0 در هزار

 حداقل ميزان سم پاشي با اين سموم 3 نوبت مي باشد كه عبارتند از :

 *زمان تورم جوانه ها

 *زمان ريزش گلبرگها

 *10روز پس از نوبت دوم

   علاوه بر اقدامات شيميايي ، رعايت مسائل بهداشتي در كاهش آلودگي بسيار موثر مي باشد.پاشيدن كود نيتروژن دار مانند اوره در پاييز روي برگهاي خزان يافته باعث تسريع در فساد برگها و در نتيجه كاهش ميزان آلودگي مي شود. همچنين پاشيدن قارچكشهاي توصيه شده در اواخر فصل ، قبل از خزان ويا بعد از آن ، در كنترل بيماري موثر مي باشد. عمليات زراعي نيز در كاهش بيماري نقش مهمي را ايفا مي كنند.به عنوان مثال رعايت فاصله كاشت درخت و هرس به موقع باعث مي شود تا شاخه ها زود خشك شده و هوا به ميزان كافي بين شاخه ها جريان داشته باشد و همچنين در زمان سم پاشي ،پوشش سم پاشي بهتر انجام شود.

  نكته ديگر كه در مبارزه اهميت خود را نشان مي دهد ،نوع رقم گياه است.در مورد سيب نيز برخي از ارقام داخلي در مقابل اين بيماري مقاوم گزارش شده اند كه عبارتند از :سيب ميخوش اردبيل ، آق پاييزي و درياني آلما.

  در پايا ن لازم به ذكر است كه اقدامات پيشنهادي در مبارزه ، هر كدام به تنهايي آنچنان موثر نيست و در صورت استفاده تلفيقي مي توان نتيجه بهتري در كاهش بيماري ومهار آن را مشاهده كرد.همچنين به اين نكته نيز بايد اشاره كرد كه تشخيص بيماري ،توصيه استفاده از سموم مختلف و مقدار مورد نيازآن بايد با نظر كارشناسان گياهپزشكي انجام شود .زيرا در شرايط اقليمي باغ ممكن است در نوع و زمان ظهور بيماري تفاوتهايي ايجاد شود .همچنين استفاده نادرست از سموم و يا استفاده بيش از مقدار مورد نياز ويا استفاده در زمان نامناسب مي توان باعث بروز مقاومت و يا ايجاد مشكلات جديد شود.بنابراين نه تنها در مورد اين بيماري بلكه در مورد كليه بيماريها و آفات ، مشاوره گياهپزشكي لازم و ضروري است .

 

تهيه كننده:مهندس گنابادي- كارشناس گياهپزشكي

منابع:

1-اگريوس،جرج.ان . 1376 . آسيب شناسي گياهي، بيماريهاي قارچي گياهان جلد(2)  (ترجمه ) . انتشارات دانشگاه اروميه .

2-الهي نيا،علي . 1383 . بيماريهاي درختان ميوه و برخي از گياهان باغي وروش هاي مبارزه با آنها . انتشارات دانشگاه گيلان .

3-جونز ،ا.ل و ه. س. آلدونيكل . 1378 . بيماريهاي سيب و گلابي ( ترجمه ) . مركز نشر دانشگاهي ..

4-صادقي خامنه اي تبريزي، ساسان . 1380 . اطلس بيماريهاي قارچي محصولات زراعي و باغي . نشر علوم كشاورزي.

۵-كليايي، رئوف و همكاران . 1381 . راهنماي آفات ، بيماريها و علفهاي هرز سيب . نشر آموزش كشاورزي .