لكه طاووسي زيتون

      لكه طاووسي زيتون

Spilocea oleaginea        

    بيماري لكه طاووسي ، لكه چشم پرنده اي  يا لكه برگي از بيماريهاي مهم زيتون در كشورهاي حوزه درياي مديترانه ، كاليفرنيا و ايران مي باشد . اين بيماري اولين بار در سال 1343 از ايران توسط اسكندري گزارش گرديد .

علائم مربوط به اين بيماري را مي توان در قسمتهاي مختلف درخت زيتون مانند برگ ، ميوه و دم ميوه مشاهده كرد. اين علائم شامل لكه هاي دايره اي شكل به اندازه هاي 5/0-4/1 اينچ مي باشند لكه ها با گذشت زمان به رنگ سبز متمايل به سياه تبديل مي شوند . گاهي در اطراف لكه ، هاله زرد رنگي با حاشيه تيره به وجود  مي آيد كه يادآور چشم پرندگان يا لكه هاي موجود بر روي پرهاي دم طاووس مي باشد و به علت همين تشابه است كه در زبان محلي اين بيماري با نام لكه طاووسي يا لكه چشم پرنده اي نيز شهرت دارد . خسارت بيماري بر روي سطح فوقاني برگها به خصوص برگهاي جوان و سطح تحتاني دم ميوه و دمبرگ ديده مي شود . برگهاي جوان به بيماري حساس تر بوده ولي در اواخر تابستان و اوايل پاييز روي برگهاي مسن نيز علائم به صورت لكه هاي زمخت و تقريباً سفيد مشاهده مي شوند .

    اين بيماري علت اصلي برگ ريزي شاخه هاي جوان ، ضعيف شدن درختان و كاهش محصول زيتون بشمار مي رود . در واقع در اثر اين بيماري ، برگهاي درختان زرد شده و ريزش پيدا مي كند. بنابراين در اثر كاهش برگ ، مقدار فتوسنتز به طور محسوسي كاهش پيدا كرده و از آنجايي كه درخت زيتون بيشتر توان و انرژي خود را از برگها دريافت مي كند ، بنابراين شاخه هاي سال جاري بسيار ضعيف و كوچك ظاهر مي شوند . علاوه بر اين ، كاهش محصول و ضعيف شدن جوانه هاي گل از عواقب بعدي اين بيماري به شمار مي رود .گاهي اوقات ضعف عمومي كه در اثر اين بيماري ايجاد مي شود به قدري زياد است كه به اشتباه تصور مي شود گياه دوچار كم آبي شده است .از لحاظ پراکنش باید گفت ،اين بيماري گسترش جهاني دارد و در ايران از لاهيجان ، رامسر ، رستم آباد ، رودبار ، گرگان ومينودشت گزارش شده است .

   امر پيشگيري و يا مهار اين بيماري نيز همانند ساير بيماريها، فاكتورهاي متعددي دخالت دارد و تنها استفاده از سموم نمي تواند راه حل مشكل باشد .هرس به موقع و مناسب و تنك كردن شاخه هاي انبوه درختان- تغذيه مناسب و جلوگيري از ضعف درختان- استفاده از ارقام مقاوم- رعايت بهداشت باغ- استفاده از قارچكشهای توصیه شده می تواند ما را در مهار و کنترل این بیماری یاری کند .

    برای گرفتن اطلاعات بیشتر در این زمینه ویا دسترسی به اصل مقاله با ایمیل کاملیا تماس حاصل نمایید.

        مترجم : مهندس گنابادی

شانكر نكتريايي در سيب

شانكر نكتريايي در سيب

Necteria galligena

مقدمه:

     شانكر نكتريايي كه به شانكر اروپايي،شانكر سيب ، شانكر محل انشعاب و بيماري سرطان تنه و شاخه نيز مشهور است ، يكي از بيماريهاي مهم سيب در مناطق كاشت اين محصول به شمار مي رود .

     اين بيماري در مناطقي كه هواي مه آلود ، دماي معتدل و به طور متوسط 100 سانتي متر باران سالانه دارد ، باعث ايجاد خسارت اقتصادي به اين محصول مي شود . به طور كلي اين بيماري در مناطقي با آب و هواي مرطوب و خنك شيوع داشته و بارانهاي مداوم تابستاني عامل موثري در بروز همه گيري مي باشد .

     اين بيماري علاوه بر سيب و گلابي به درختان تبريزي ، به ، راش ، توس ، افرا و گردوي آمريكايي نيز خسارت مي زند .همچنين لازم به ذكر است كه عامل بيماري در زمان حمله به سيب موجب ايجاد نوعي بيماري ديگر ، به نام پوسيدگي چشمي نيز مي شود .

     بيماري مذكور كه موجب خشك شدن و مرگ درختان جوان و شاخه ها ي درختان مسن مي شود ، در سال 1326 توسط اسفندياري در ناحيه گيلان گزارش شد .

علائم بيماري :

   علائم حاصل از بيماري را مي توان علاوه بر شاخه و تنه در ميوه  و كاسبرگها نيز مشاهده كرد. شانكرهاي جوان ابتدا و بيشتر در محل اتصال دمبرگ با شاخه كه همان گره است ، ايجاد شده و در آن محل باعث ايجاد فرورفتگي مي شوند. بافت گياه در محل شانكر ، آب سوخته و تيره تر از بافتهاي ديگر مي باشد. اين نواحي به مرور زمان زياد شده و موجب تشكيل حلقه هاي متحدالمركز مي شودكه اين حالت ممكن است ايجاد نشود. گاهي اوقات نيز مشاهده شده در اطراف بافتهاي آلوده ، يك پوشش پنبه اي نيز به وجود آمده است . حاشيه شانكرهاي به وجود آمده ، نامنظم است و بر اثر تركهاي موجود در پوست ، پوست برآمده مي شوند و سرانجام درخت خشك ميشود .

علائم بيماري روي ميوه به صورت پوسيدگيهاي خشك و قهوه اي ، با سطح چين دار و كمي فرورفته ظاهر مي شود . در همين زمان مي توان توده هاي سفيد پنبه اي ( ميسليوم ها ) را در نزديكي كاسبرگها مشاهده كرد.يك نكته مهم اين است كه منشاء ايجاد لكه روي ميوه عدسك مي باشد.

        اين قارچ زمستان را به صورت اندامهاي قارچي بر روي شانكرهاي قديمي سپري مي كند و حشرات ، باد ، آب ، شته خوني سيب و مورچه ها نقش بسيار مهمي در انتشار آن دارند .

مبارزه:

    در ارتباط با مبارزه عليه اين بيماري بايد گفت ، كنترل قطعي آن بسيار مشكل است ، زيرا همانطور كه اشاره شد ، عوامل بسياري در شيوع آن نقش دارند .اما به طور كلي رعايت كليه اصول باغباني در كليه مراحل ، سم پاشي با سموم مختلف با توجه به نظر كارشناسان منطقه و در زمان مناسب با توجه به شرايط آب و هوايي و همچنين استفاده از ارقام با حساسيت كم و در صورت وجود ، ارقام مقاوم در زمان احداث باغ و به طور كلي رعايت بهداشت باغ مي تواند تا حد زيادي در كنترل بيماري موفق بود . البته بديهي است در هر مبارزه اي ، درصد موفقيت رابطه مستقيم با حسن عملكرد باغدار در زمان مناسب و توجه وي به توصيه كارشناسان متخصص و همچنين شرايط آب و هوايي منطقه دارد . براي دريافت اطلاعات بيشتر با كارشناس گياهپزشكي كامليا ارتباط داشته باشيد.

 

مگس میوه زیتون

مگس میوه زیتون

Bactrocera  oleae

شناسایی:

   مگس بالغ زیتون حدود 5-4 میلیمتر طول دارد .سر به رنگ زرد متمایل به قهوه ای روشن و دارای قفسه سینه قهوه ای رنگ با سه نوار تیره موازی در جلو و یک ساختار مثلثی شکل سفید ( سپرچه ) در عقب است .شکم آن قهوه ای کم رنگ با سه جفت نوار تیره است . بالها غشائی ، با رگبندی مشخص و یک لکه تیره در انتها می باشد.

   مگس های ماده دارای اندام تخمریز در انتهای شکم هستند . لاروها به رنگ زرد متمایل به سفید و به طول 6-5 میلیمتر می باشند که معمولاً درزمان خسارت در هر میوه یافت می شوند .

   این آفت جزء آفات قرنطینه ای کشور بوده  که متآسفانه در سال 1383 در منطقه گیلان مشاهده شد .از مواردی که اهمیت این آفت را بسیار افزایش می دهد انتقال بیماری گال باکتریایی زیتون توسط این آفت می باشد .همچنین این آفت علاوه بر اینکه با تغذیه لاروها از میوه ها باعث ریزش میوه و کاهش عملکرد می شوند ، در زمانی که میزان آفت زیاد است و یک حمله شدید صورت می گیرد ، به طور جدی میزان روغن میوه را کاهش داده و باعث تغییر رنگ وافزایش  اسیدیته میوه می شود . همچنین لازم به ذکر است که این آفت زیتونهای زودرس را برای تخم گذاری ترجیح می دهند .

چرخه زندگی :

  مگس زیتون معمولاً 5-2 نسل در سال داردکه البته در هر سال بسته به شرایط اقلیمی متفاوت می باشد . این آفت زمستان را به صورت حشره بالغ یا شفیره می گذارند و در اواسط اسفند تا اواسط اردیبهشت فعال می شود . در اواسط مرداد مگسهای ماده پوست میوه را سوراخ کرده و یک تخم در گوشت میوه قرار می دهند .البته این در مورد نسل 2 به بعد است و در نسل اول حشرات ماده بر روی هر میوه که روی درخت وجود دارد تخم می گذارد .در موارد خاص این آفت میوه های رسیده را نیز مورد حمله قرار می دهد . شیره زیتون خارج شده از میوه در اثر تخم گذاری مگس های ماده دیگر را برای حدود 5 روز از نزدیک شدن به میوه آسیب دیده باز می دارد و به این ترتیب میوه های زیادی آلوده می شوند .

   یک مگس ماده در طول زندگی حدود 400-50 عدد تخم می گذارد. مدت زمان بین مرحله تخم تا بلوغ حدود 40-30 روز می باشد. نسل های دیگر در طول سال یک الگو مشابه را دنبال می کنند و در نهایت نسل آخر میوه را ترک کرده و به شفیره تبدیل می شود و زمستان را درخاک یا میوه های ریزش یافته در پای درختان به صورت شفیره (ممکن است 6-5 ماه طول بکشد ) یا حشره بالغ می گذرانند .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

میزبان :

   نکته بسیار مهم در مورد این آفت که در مبارزه با آن نیز بسیار مهم می باشد این است که تنها میزبان آن زیتونهای اهلی و وحشی می باشدو زیتونهای زود رس در معرض خطر بیشتری قرار دارند.

خسارت:

   معمولاً خسارت مگس زیتون بوسیله لارو و حشرات بالغ صورت می گیرد. در واقع حشرات ماده با تخم گذاری خود میوه را سوراخ کرده و لاروها با تغذیه از گوشت میوه( بدون صدمه زدن به هسته ) باعث فساد و ایجاد حالت پوسیدگی و ریزش میوه و در نتیجه کاهش عملکرد می شوند. روغن حاصل از میوه های آلوده و کیفیت آن شدیداً کاهش پیدا می کند و همچنین این آفت باعث تغییر رنگ و افزایش اسیدیته آن تا 4-2 برابر میزان طبیعی می شود .

   تونلهای ایجاد شده بوسیله لارو در سراسر میوه وقتی که میوه را ترک می کند به صورت مناطق خاکستری متمایل به سفید در زیر ÷وست نمایان می شود . لارو مگس زیتون که در داخل میوه به شفیره تبدیل شده است ، پیش از شفیرگی از طریق ایجاد یک لایه نازک از اپیدرم ( حالت پنجره ) ، حشره بالغ از میوه خارج می شود . شکل زیر ، سوراخ خروجی را که به وسیله حشره بالغ ایجاد شده است نشان می دهد.

به نمونه زیتونهای خسارت دیده به وسیله مگس میوه زیتون توجه کنید .( شفیره در طرف چپ و خصوصیات پنجره در سمت راست )

مبارزه :

• رعایت بهداشت باغ نقش اساسی در کاهش تراکم مگس دارد .
• جلو گیری از ورود محصول زیتون از سایر مناطق
• برداشت زود هنگام کل محصول و تبدیل سریع آن به کنسرو به منظور جلوگیری از افزایش خسارت
• شخم و بیل زدن خاک اطراف درختان به منظور از بین بردن شفیره های زمستان گذران.
• بکار بردن انواع تله ها از قبیل تله های زرد چسبناک عمدی همراه با فرمون یا نمک های آمونیوم- تله های Mcphail   همراه پروتئین هیدرولیزات 3% و متیل اوژنول و همچنین مالاتیون 2 در هزار .
• جمع آوری میوه های آلوده و سوزاندن آنها.
• استفاده از پروتون های یون ساز و ایجاد حشرات نر عقیم .
• پاشیدن طعمه مسموم ( پروتئین هیدرولیزات 1% و مالاتیون 2 در هزار )

    البته بديهي است در هر مبارزه اي ، درصد موفقيت رابطه مستقيم با حسن نحوه عملكرد باغدار در زمان مناسب و توجه وي به توصيه كارشناسان متخصص و همچنين شرايط آب و هوايي منطقه دارد .لذا توصیه می شود در صورت مشاهده علائم مشابه آنچه توضیح داده شد ، به کارشناسان گیاهپزشکی منطقه مراجعه کرده وبا تشخیص و نظارت آنها اقدام به مبارزه کنید .براي دريافت اطلاعات بيشتر با كارشناس گياهپزشكي كامليا ارتباط داشته باشيد.